Hỏi: Tôi thường bị đau quặn bụng, khám nội soi thấy có một polyp nhỏ ở trực tràng. Xin hỏi bệnh polyp đại tràng xuất phát từ đâu, có nguy hiểm không và cần phải phẫu thuật sớm hay không?

Trả lời: Polyp ở vị trí trực tràng hoặc đại tràng là bệnh lý có một hay nhiều khối tăng sinh của tổ chức niêm mạc và dưới niêm mạc đại tràng hay trực tràng, hình dạng giống u, có cuống (gọi là polyp có cuống) hoặc không có cuống (polyp không cuống). Đa phần polyp đại trực tràng lành tính, một số ít có khả năng ác tính hóa sau một thời gian, gây ung thư đại trực tràng.

Chớ coi thường polyp đại trực tràng!

Bệnh polyp đại trực tràng rất thường gặp ở người trưởng thành, tỷ lệ từ 30-50%, liên quan ít nhiều đến chế độ dinh dưỡng và môi trường sống. Một số nguyên nhân thuận lợi cho việc phát triển bệnh lý polyp đại trực tràng: chế độ ăn nhiều chất béo, ăn nhiều thịt đỏ, ăn ít chất xơ, hút thuốc lá, béo phì. Rất ít xuất hiện polyp đại trực tràng ở tuổi dưới 40. Có đến 90% polyp gặp ở những người từ 50 tuổi trở lên và trung bình mất khoảng 10 năm để từ một polyp có thể chuyển sang ung thư hóa.

Một nguyên nhân khác của căn bệnh đại tràng này là do di truyền hay có tính chất gia đình. Nếu trong gia đình bạn có nhiều thành viên bị bệnh polyp hay đa polyp đại trực tràng, hoặc bị ung thư đại tràng ở lứa tuổi trẻ thì bạn phải tầm soát bệnh lý polyp và ung thư đại trực tràng sớm (trước 50 tuổi).

Có nhiều loại polyp đại trực tràng, nhưng trên lâm sàng thường gặp nhất là polyp tăng sản và polyp tuyến, phân biệt nhờ vào kết quả mô học. Polyp tăng sản thường lành tính, hay gặp ở trực tràng hoặc đại tràng sigma, kích thước nhỏ. Polyp tuyến thường có kích thước lớn hơn và khả năng ung thư hóa nhiều hơn. Bệnh polyp đại trực tràng nhìn chung ít gây triệu chứng. Nếu polyp trực tràng quá lớn hoặc có viêm loét bề mặt polyp thì có thể gây đi cầu khó hoặc có máu trong phân. Thường polyp được tình cờ phát hiện khi người bệnh khám nội soi đại trực tràng để tầm soát ung thư, hoặc để chẩn đoán các bệnh lý viêm loét trong đường ruột già.

Các polyp nhỏ cũng có thể có khả năng ác tính hóa. Vì thế, khi phát hiện polyp đại trực tràng thì nên cắt bỏ ngay và lấy mẫu làm giải phẫu bệnh học để tầm soát sớm ung thư. Hiện nay, với kỹ thuật nội soi đại tràng tân tiến, hầu hết các polyp vùng đại trực tràng đều có thể được cắt bỏ qua nội soi và ít gặp tai biến trong cũng như sau thủ thuật.

Một số loại polyp, đặc biệt là polyp tuyến thường, có tỷ lệ tái phát cao, nên sau cắt polyp đại trực tràng khoảng 3-5 năm nên nội soi đại tràng kiểm tra lại. Trong một số trường hợp đặc biệt như đa polyp, có các polyp rất nhỏ không cắt được hay polyp có cấu trúc nghi ngờ thì thời gian nội soi để kiểm tra lại có thể sớm hơn 3 năm.